dr Nebojša Brcan
Besnilo je jedno od najtežih akutnih zaraznih bolesti iz grupe zoonoza koja se po pravilu uvek završava smrtnim ishodom. Ovo oboljenje od kojeg primarno oboljevaju životinje a prenosi se na ljude, bilo je poznato od davnina. Postoje određeni zapisi još iz IV veka pre nove ere u kojima Aristotel opisuje besnilo kod pasa.Pravu prirodu besnila proučio je Paster: utvrdio je uzročnika, izvršio njegovu kultivaciju i proizveo vakcinu.
Trihineloza spada u grupu zoonoza, bolesti životinja i ljudi.
Oboljenje se javlja svake godine naješće u jesenjim mesecima u vreme svinjokolja.
Uzročnik bolesti je trihinela spiralis-crevna nematoda. Trihinela parazitira u tankom crevu a u larvenom obliku u mišićima istog domaćina. Parazit je čoveka i nekih domaćih i divljih životinja.Svinja se zarazi kada pojede uginulog pacova ili zaraženo meso. Čovek se zarazi ingestijom svinjskog mesa koje sadrži žive učaurene larve trihinele. U tankom crevu se larve oslobađaju. Većina larvi preko limfnih sudova i vena dospeva u desno srce i pluća da bi se preko levog srca raznele po čitavom organizmu. Zaustavljaju se u poprečno-prugastim mišićima srca, jeziku, očnih kapaka, dijafragme, interkostalnih mišića. Stvara se čaura posle nekoliko meseci larve uginu i kalcifikuju se čaure. Inkubacija varira od 5-45, najčešće 8-15 dana.
Oboljenje se manifestuje u tri faze:
- I faza -larve u tankom crevu, česti vodenasti prolivi, bolovi u stomaku i povišena temperatura do 40°C.
- II faza - larve migriraju u mišićno tkivo, visoka temperatura, jaki bolovi u mišićima zatim pojava edema lica i očnih kapaka, fotofobija, dispneja. Mogu nastati i toksična oštećenja miokarda.
- III faza- svrab na koži i bolovi u mišićima. Otok lica se smanjuje. Dolazi do postepenog ozdravljenja.
Dijagnoza se postavlja serološkim testovima i nalazom eozinofilije u krvi.
Bolest je rasprostranjena širom sveta u zavisnosti od običaja korišćenja svinjetine i pripreme svinjskog mesa divljih životinja.
U našoj zemlji se svake godine javljaju epidemije u vreme svinjokolja u jesenjim mesecima.
U 2004. godini su u Vojvodini registrovane 4 epidemije u poznatim žarištima: Sremu, zapadnom i južnom Bačkom okrugu, srednjem i južnom Banatu. Ukupno je obolelo 46 osoba.
|
